Radio Libertad, Petén, Guatemala

Vorige week dinsdag vertrokken Luz en ik, samen met Kira en Kantjil, vanuit San Cristobal voor een lange reis naar Santa Rita, een klein dorp in de Petén. Het noordelijke deel van Guatemala, tropisch heet, al dan niet verdwenen jungle. Een tocht van een dag en een half. Overnachten in Palenque en dan de volgende dag naar Frontera Corozal om de grens met Guatemala over te steken: de Rio Usumacinta. Aan de overkant werden we in het dorpje La Technica opgewacht door Guillermo die ons tegen avondval in Santa Rita afleverde, in het hartje van de Petén.

deur

Luz werkt voor Comppa (Comunicadores Populares por la Autonomía), een organisatie die werkt aan het recht op informatie en communicatie in heel Centraal-Amerika. Ze installeren bijvoorbeeld internet met satelietverbindingen in afgelegen streken of vrije radio’s, met antennes op dichtbijgelegen heuvels. Ze geven workshops over het gebruik van die apparatuur in overleg met de plaatselijke sociale bewegingen. Dat was het werk van Luz. En ik gaf mijn eerste workshop in het Spaans, en dat bijna een hele dag. Over globalisering, een gekend liedje. Hieronder Radio Libertad in de nachtelijke junglegeluiden van Santa Rita. Deze radio werd door Comppa in samenwerking met de plaatselijke gemeenschap gebouwd en mensen van alle leeftijden komen uit verschillende dorpen en onderhouden er de programma’s.

radio libertad

Santa Rita is een stuk grond dat na de vredesakkoorden toegewezen werd aan leden van de CPR, Comunidades de Población en Resistencia. Tijdens de bloedige jarenlange strijd tussen regering en guerrilla, waarbij de regering uitblonk in massamoorden waarbij honderdduizenden mensen omkwamen, tijdens die periode vluchtten vele mensen, voornamelijk Indigenas, het land uit. Maar in de Petén bleven er ook in het oerwoud en de bergen naar schatting 50.000 mensen die onderdoken, maar die weigerden te vluchtten. Een groot aantal van hen kwam ook om in offensieven van de regering, maar ook velen wisten te overleven. Judith, de goedlachse vrouw waarvan ik dacht dat ze veertig was, maar die een jaar jonger is dan ik, draagt de oorlog in haar gezicht mee. Ze toont me een foto waarop ze staat in guerrilla-uitrusting, met wapen van Russische makelij, naast haar toenmalige vriend. Die is dood. Zij was toen 14. Ze verloor heel haar familie behalve haar kleine zusje van twee, Rosa. Vandaag wonen ze met vele anderen in Santa Rita, een dorp met vele wonden, maar met opnieuw een hele generatie jongeren, die het niet meegemaakt hebben. Jongeren die nu op hun beurt bedreigd worden door grote waterdamprojecten, door toeristische mega-ontwikkelingen, door transgenetische producten, door het verdwijnen van hun geschiedenis, door een overdosis “tele-novelas” (de plaatselijke zeep-series en de onbetwiste doodsteek voor het denken) of door gedwongen werkloosheid.

eden

De mensen die in de radio werken hebben alle leeftijden, het is een klein maar gemotiveerd groepje. De radio heeft op goede dagen een krakend bereik van de halve Petén en de bedoeling is dat er behalve muziek ook steeds meer informatie wordt uitgezonden, bijvoorbeeld over transgenetische producten, of over de grootse damprojecten die gepland zijn voor de rio Usumacinta. Of over de recente en minder recente geschiedenis van Guatemala en Centraal-Amerika. Of gewoon ook verhaaltjes voor kinderen over ezels en slakken die haasje-over springen. Enfin, vanalles dus… alles is beter dan de plaatselijke kranten, waarnaast Het Laatste Nieuws welhaast op een gedegen kwaliteitskrant zou beginnen lijken.

meisjes

Het idee was dat ik een aantal workshops zou geven over de globalisering om die daarna in programma’s te gieten. Maar dat resultaat moet nog afgewacht worden. Ik had flink wat zenuwen voor mijn Spaans, maar dat viel goed mee en iedereen was enthousiast. We hebben zelfs een rollenspel gespeeld over een staking in een maquila. Waarschijnlijk ga ik binnen een week of twee nog een paar workshops geven, meer over de gevolgen van de globalisering en het wereldwijde verzet ertegen. Ook daarvan zullen dan programma’s gemaakt worden, als de tijd en de energie het toelaten. En vooral, als de hitte het toelaat. Gelukkig heeft een of andere solidariteitsgroep een airco-systeempje voor de radio betaald, anders zou er tussen 11 uur en 18 uur helemaal niets uitgezonden worden. Of alleen een bandje muziek, tot het wegsmelt…

Comments are closed.