Archive for the ‘honduras’ Category

Tegucicalpa – San Salvador

Thursday, November 3rd, 2005

De grootsteden van Centraal-Amerika zijn over het algemeen niet echt om over naar huis te schrijven. Zo mooi de landen zijn, zo lelijk zijn hun grootsteden. Guatemala stad, Tegucicalpa, San Pedro Sula, San Salvador. Open wonden van beton en ijzer en schreeuwerige reclame met slapende bedelaars ervoor. Overdag hier en daar gezellig bevolkte doolhoven van geur en lawaai. Maar vanaf de zon verdwenen is, sterven de straten snel uit. De leegte gaapt je langs alle kanten aan en als je geluk hebt vind je nog een hapje in één of andere fastfoodkeet. Als je geen auto hebt, moet je wel een taxi nemen. Anders zou men je nog kunnen neerschieten op verdenking van crimineel gedrag. Wie gaat er nu ‘s nachts te voet! Alleen overvallers en mensen die niets te verliezen hebben.

Vorige week bevond ik me bijna drie dagen in Tegucicalpa, de grauwe hoofdstad van Honduras, in de bureau’s van een frisdrankenvakbond. Beton, koude vloeren en Che Guevara keek me overal aan, tot in de WC’s. Het complex bevond zich naast de oprit van een autostrade. Hier was ik met de mensen van Copinh beland voor een ontmoeting tussen organisaties uit Honduras en El Salvador. Een ontmoeting over het leefmilieu en dus over de strijd tegen de op til staande mega-projecten van het Plan Pueblo Panama en andere, zoals bijvoorbeeld open mijnbouw-projecten en toeristische megacomplexen. Een zoektocht naar meer onderlinge uitwisseling en gezamelijke strijd.

De aanwezigen schommelden naar goede gewoonte weer tussen communistische syndicalisten en geëngageerde priesters die werken in de lijn van de bevrijdingstheologie. Die twee groepen blijken hier wel meermaals vruchtvolle samenwerkingen op poten te zetten. Op het einde van de ontmoeting werden we nog bezocht door de ambassadeur van Cuba, die, volledig in de lijn van Fidel, niet kon ophouden met praten. De enige aanwezige vrouwen waren van Copinh, ik was zelfs de enige man van de vierkoppige delegatie van de Lenca-indianen. De andere groepen waren exclusief mannelijk, zoals we dat van priesters en syndicalisten spijtig genoeg kunnen verwachten. Maar Berta Cacéres van Copinh spreekt zonder problemen vijf mannen tegelijk onder tafel en verdedigt het standpunt van de inheemse volkeren als een wolvin die zich heeft vastgebeten in één of ander koloniaal dijbeen.

Gustavo, een hele dikke buik van de frisdrankenvakbond met een petje van Che, opende wijdbeens de vergadering. Zoals dat hier wel meer de gewoonte is, sloeg hij met de vuist op tafel en zei hij : “Compañeros, bienvenidos! Compañeros, ik zal beginnen met een persoonlijke ervaring. Vorige week bezocht ik een dorp in Olancho en een oude man vertelde me dat de vertegenwoordigers van één van onze twee grote nationale leugenpartijen waren langsgekomen. Ik weet niet meer welke van de twee, de rode van Mel of de blauwe van Pepe Lobo, maar dat doet er eigenlijk niet echt toe. Ze brachten een gelegenheidsbezoekje, zoals dat men dat noemt. En met de verkiezingen die voor de deur staan, hadden deze mannen latrines aan het dorp beloofd, een hele hoop latrines voor het hele dorp. Ze vroegen zelfs waar de dorpelingen ze liefst neergepoot zagen. En de oude man toonde me waar ze zouden komen en zei me : “Maar Gustavo, wat moeten wij met al die latrines, we zijn in de loop der jaren nagenoeg al onze gronden kwijtgeraakt, en we eten nog nauwelijks. Dat ze hun latrines elders gaan neerpoten, wij kakken toch bijna niet meer”.”

Het zijn hier overal dezelfde verhalen die naar boven borrelen. Op til staande megaprojecten, beloften van ontwikkeling en werkgelegenheid, met als triestige eindbalans het privatiseren, uitzuigen en vernietigen van grote stukken grond met een relatief kleine hoeveelheid beschikbare banen voor de plaatselijke mensen die daarenboven hun gronden zijn kwijtgeraakt. Op dit moment zijn het vooral de stuwdammen die enorm gepromoot worden om aan de enorme energiebehoeften van mijnbedrijven en maquila’s te kunnen voldoen. En vooral om het energiepotentieel te scheppen om in de toekomst nog veel méér bedrijven aan te trekken. Ten tweede het aanleggen van nieuwe wegen. Er zijn de verbindingen van noord naar zuid, van Mexico naar Panama, maar men wil ook bijvoorbeeld een nieuwe snelweg aanleggen van de kust van Honduras naar de kust van El Salvador. Het “Canal Seco”. Een doorsteek van haven naar haven die een alternatief moet vormen voor het Panamakanaal. Er is steeds meer weerstand tegen die al projecten die goed zijn voor de accumulatie van (buitenlands) kapitaal, maar allerminst voor de bevolking. De mensen zijn arm, maar als ze grond hebben, zullen ze niet verhongeren. Met alle beloften over werkgelegenheid en investeringen en vooruitgang, verliezen echter velen hun grond aan mega-projecten (dikwijls zonder enige vorm van vergoeding) en moeten ze in de grootsteden het leger armen gaan vervoegen.

Daarenboven creëert dit leger armen ook een onveilige situatie met verhoogde criminaliteit in de grootsteden. En die criminaliteit speelt flink in de kaart van rechtse politici. In Honduras en El Salvador staan de kranten vol van de “Mara’s”, groepen jongeren die voor niets terugdeinzen en mensen zouden vermoorden voor een GSM. Maar hun bestaan wordt in de kranten uitvergroot tot een nationale bedreiging. De straten zijn ‘s avonds leeg, de mensen sluiten zich angstig op, en waar angst regeert is er geen plaats voor open politieke discussie. De ultrarechtse Pepe Lobo zal in november in Honduras waarschijnlijk de verkiezingen winnen met de slogan “Werk en Veiligheid”. In Honduras lopen zo’n 10.000 politieagenten rond en daarbovenop 18.000 privé-bewakingsagenten met onduidelijke bevoegdheid en stevige shotguns. Pepe Lobo wil daar nog eens een schepje bovenop doen. Aan “veiligheid” wordt hier grof geld verdiend. Een nagenoeg lege etalage met vier hoesjes van gsm’s, niet meer dan dat, wordt hier bewaakt door zo’n onbeweeglijke snor met shotgun. Als je een bar binnengaat om iets te drinken, wordt je grondig gefouilleerd. En een bank stelt hier dubbel zoveel bewakers als bedienden tewerk.

In San Salvador hoorde ik dezelfde verhalen. De mensen spreken allemaal over het gevaar, het gevaar in de bussen, in de straten, overal kunnen ze je overvallen en neersteken. Alleen binnen is het veilig, of in de immense shoppingcenters tot sluitingstijd. De stad is leeg in de avond. Alleen afval dat door de straten waait tussen de mondeloze gevels en de helverlichte publiciteit. Echt een schrikbeeld. Hier en daar zijn er mensen die zeggen dat het allemaal overdreven wordt, dat er partijen zijn die belang hebben bij de onveiligheid. Er zijn ook mensen die beweren dat de politie in sommige wijken de Mara’s gewoon laat begaan. Dat ze zelfs akkoordjes sluiten. Of dat de Mara’s soms politie-agenten zijn… Dat ze alleen de rijke wijken bewaken en dat ze er belang bij hebben dat de armen binnen blijven. Dat de armen zich dan niet kúnnen organiseren.

Dat wordt soms gezegd.

Vandaag was het mijn laatste dag Centraal-Amerika. Morgen zal ik in Caracas toekomen. Nog zo’n enorme grootstad. Vandaaruit trek ik over land een stukje Zuid-Amerika door. Venezuela, Brazilië, Bolivia. Benieuwd wat ik er zal te zien krijgen en welke verhalen het “Land van Stoute Hugo” te vertellen heeft. Hugo zit nu trouwens samen met Grote George in Mar del Plata, Argentina, op de Top van de Amerika’s. Daar gaan ze touwtjetrekken over de ALCA. Naar goede gewoonte verzamelen de sociale bewegingen zich voor grote protesten en heeft men Mar del Plata omgevormd tot een versterkte vesting. Verschillende alternatieve radio’s in Buenos Aires werken samen in de live-verslaggeving van de protesten. Je kan ze live via internet volgen via indymedia Argentina of door hier te klikken.

Planes de Yamaranguilla

Monday, October 31st, 2005

discussie

Planes is een dorp militanten van Copinh, een plaats die ik een tijd geleden bezocht. De gronden worden ‘bezet’ door mensen die daar altijd al gewoond hebben en zich kanten tegen een stuwdamproject. Daar vertelden ze mij over de vijfendertig verschillende niet-genetisch gemanipuleerde maissoorten die ze telen en moest ik gaan vertellen over Europa en over hoe het daar is, in dat land waar al die rotprojecten vandaan komen. Probeer dat maar eens. Nee, nee, we zijn niet allemaal voor die projecten. Nee, nee, we kunnen juist heel veel van jullie leren. Jullie strijden van wieg tot graf en omdat het moet. In Europa strijden we op maandag en dinsdag of wanneer we echt héél verontwaardigd zijn.

stadhuis

We zaten met z’n dertigen in dit klein huizekotje als het begon te regenen. Het was een prachtige ervaring en de mais was té lekker.

kinderen

buiten

Copinh

Monday, October 31st, 2005

copinh

Copinh, Consejo Cívico de Organizaciones Populares e Indígenas de Honduras, is opgericht na het tekenen van de vredesakkoorden in El Salvador, in 1993, omdat dit de demilitarisatie van de provincies van Honduras die grenzen aan El Salvador tot gevolg had, en er in die periode dus weer ademruimte ontstond voor politieke initiatieven. Copinh is een beweging van de Lenca-indianen, die in die streek wonen, en was actief één jaar voor de opstand van de Zapatisten in Mexico. Zonder een gemaskerde mediastrategie bleven ze echter minder bekend dan hun kameraden in Chiapas. Nochtans is Copinh in Honduras dé beweging die erin slaagde om de rechten van de inheemse volkeren op de agenda te zetten. Ze draaien er hun hand niet voor om gronden, ambassades of regeringsgebouwen te bezetten en trokken in Tegucicalpa het standbeeld van Columbus tot tweemaal toe tegen de vlakte. Nu staat er overigens een standbeeld van Lempira, de mythische Lenca-hoofdman uit de begindagen van de kolonisatie die lang weerstand bood aan de Spanjaarden tot hij uiteindelijk vermoord werd en met zijn dood het toenmalige verzet gebroken werd.

Copinh is vandaag een sociale beweging die in heel Centraal-Amerika gerespecteerd wordt, die het Plan Pueblo Panama van tafel wil vegen, die ijvert voor creativiteit en diversiteit in het verzet, die zich met honderdenéén dingen tegelijk bezig houdt, die gezellig chaotisch is en die volgende week een forum organiseert over alternatieve communicatie (krant, radio en internet) waarop mensen uit ongeveer alle andere Centraalamerikaanse landen verwacht worden.

kantoor

Copinh is ook geld aan het verzamelen om een ontmoetingsplaats te creëren. Utopia genaamd en daartoe willen ze het gebouw hieronder met bijbehorende gronden opkopen. Perfect om mensen uit heel de wereld te ontvangen, biologische modelgroententuintjes te maken en actiekampen te organiseren tegen het Plan Pueblo Panama.

utopia

Cada vez más, nuestros espacios tanto físicos como mentales están siendo individualizados, cercados, privatizados. Apropiándose y adueñándose de nuestras tierras, bosques, agua, minerales, cultura, conocimientos y formas de pensar, vivir y organizarnos, nos están dejando sin espacios, hasta que ya no podamos hacer las cosas bajo nuestros propios términos. El Centro de Encuentros y Amistad UTOPIA será la recuperación y construcción de un espacio colectivo nuestro, un diálogo entre todas y todos que lo compartimos, en donde se pueda poner en práctica nuestras alternativas (y tradiciones) al sistema contra el cual luchamos cotidianamente y un punto estratégico para fortalecer los enlaces entre los diversos sectores de la lucha popular en Honduras.

Om dat centrum op te kopen, verzamelen ze dus geld en één van de middelen is een loterij. Copinh verloot hierbij haar enige auto. Slechts 25 lempira’s voor een lotje. Voor mensen die geïnteresseerd zijn, hier de foto. De motor is nog perfect, heb hem op steile modderwegen getest. Toyota. Bouwjaar ’89. Je kan ook gewoon storten. Para depósitos internacionales, el código SWIFT es el UPNBUS44MIA, el Aba el 067008414, el banco de enlace el Union Planter’s Bank, y el no. de cuenta general para depósitos el 0920010830. Si hace un depósito, o para mayor información, favor comunicarse con nosotras-os al teléfono (504) 783-08-17 o al correo copinhonduras at yahoo.es

auto

La tierra y nosotros

Sunday, October 16th, 2005

oudeman

tierra

papas

Ondertussen ben ik met de mensen van Copinh op stap. Ik slaap met ze, eet met ze, droom met ze en mag al met hun enige auto door de bergen modderen om afgelegen dorpen te bezoeken. Deze beweging van de Lenca-indianen, opgericht in 1993, en waar ondertussen al meer dan 400 dorpen bij aangesloten zijn in vijf verschillende provincies van Honduras, verdedigen hun gronden met hart en ziel.

De Europese Unie heeft hier trouwens verderfelijke projecten lopen om, in goede verstandhouding met de corrupte lokale overheden, de gemeenschappelijke titels van de gronden om te zetten in private titels. Zo wordt de weg vrijgemaakt voor het stap voor stap opkopen van de vruchtbare gronden van de Lenca’s door grote multinationale bedrijven.

La Esperanzah

Thursday, October 13th, 2005

la esperanza

Afgelopen nacht sliep ik daar, onder vier ogen, in de kamer van Van Gogh.

muur

foto

bed

Dan wordt je ‘s morgens oranje wakker, alsof je heel de nacht met je vingers in een stopcontact geslapen hebt.